In zorgomgevingen waar cliënten te maken hebben met cognitieve problemen kan “even naar buiten lopen” grote gevolgen hebben. Niet omdat iemand iets wil, maar omdat iemand de risico’s niet (meer) kan overzien. Tegelijk wil je een locatie niet veranderen in een gesloten setting die onrust oproept bij bewoners, familie en medewerkers.
Dwaaldetectie helpt om juist die balans te vinden: bewegingsvrijheid binnen veilige grenzen, met een discreet signaal op het moment dat het nodig is.
Bij een zorgklant van Simac Access Solutions hebben we dwaaldetectie geïmplementeerd zodat cliënten die niet zelfstandig naar buiten mogen, niet ongezien het pand kunnen verlaten. Zodra een cliënt met een dwaal-tag bij een buitendeur komt, gaat er een melding/alarm af en kan er passend worden gehandeld.
Wat is dwaaldetectie?
Dwaaldetectie is een oplossing die voorkomt dat cliënten ongewenst een beveiligde zone verlaten, zoals:
- buitendeuren van een verpleeghuis of woonzorglocatie
- doorgangen naar een openbare ruimte
- liften of trappenhuizen richting uitgang
- overgangen tussen afdelingen (bijv. PG-afdeling naar algemene ruimte)
De cliënt draagt een drager (bijv. polsband, tag of badge). Het systeem herkent de drager zodra de cliënt in de buurt komt van een deur die is ingesteld als “bewakte uitgang”. Vervolgens kan het systeem:
- een alarm/melding geven (stil of hoorbaar)
- een deuractie uitvoeren (bijv. deur vergrendeld houden)
- zorgmedewerkers informeren zodat er direct begeleiding kan plaatsvinden
Welke reactie je kiest, hangt af van het zorgbeleid, de locatie-inrichting en de mate van risico.
Waarom dwaaldetectie juist werkt in de praktijk
1) Het voorkomt incidenten zonder continu toezicht
Zorgmedewerkers kunnen niet overal tegelijk zijn. Dwaaldetectie ondersteunt het team door alleen in te grijpen op het relevante moment: als iemand daadwerkelijk bij een uitgang staat.
2) Minder “zoeken”, meer rust op de afdeling
Zonder dwaaldetectie ontstaat er vaak een patroon van extra controles, onrustige momenten bij deurbewegingen en (in het ergste geval) zoekacties. Met dwaaldetectie vermindert de druk, omdat het systeem een extra veiligheidslaag biedt.
3) Een menselijk alternatief voor “alles op slot”
De uitdaging is: je wilt niet dat elke deur altijd dicht of zwaar beveiligd voelt. Dwaaldetectie maakt het mogelijk om gericht te beveiligen: de juiste deur, voor de juiste persoon, op het juiste moment.
Zo ziet het eruit: zodra de cliënt bij de deur staat
In de implementatie bij onze zorgklant is het principe helder:
- Cliënten die niet zelfstandig naar buiten mogen dragen een dwaaldrager.
- Zodra zij bij de deur komen, gaat de dwaaldetectie af.
- Medewerkers krijgen een signaal en kunnen direct handelen: begeleiden, geruststellen en de situatie veilig oplossen.
Dit is belangrijk: het systeem is geen “vervanging van zorg”, maar een onzichtbare ondersteuning die voorkomt dat een risicomoment ongemerkt escaleert.
Alarmvorm: stil waar mogelijk, hoorbaar waar nodig
Een hard alarm kan onrust geven—zeker in een woonomgeving. Vaak is een stille melding naar medewerkers (bijv. receptie/post/team) prettiger, met eventueel escalatie als er niet tijdig gereageerd wordt.
Privacy en proportionaliteit (AVG)
Dwaaldetectie raakt aan gevoelige informatie (gezondheid/gedrag). Daarom zijn principes als:
- dataminimalisatie (niet meer dan nodig)
- rolgebaseerde toegang tot meldingen/logs
- passende bewaartermijnenessentieel bij inrichting en beheer.
Betrouwbaarheid: “het moet het altijd doen”
Dwaaldetectie is een veiligheidsoplossing. Dat betekent aandacht voor:
- batterijbeheer van dragers
- storingsmeldingen en onderhoud
- fallback-procedures (wat als er een deur of tag faalt?)
- testen bij dienstwissels en na updates
De rol van Simac Access Solutions: veiligheid die de zorg niet in de weg zit
Simac Access Solutions automatiseert operationele processen met de mens en klant-/bewonersbeleving centraal. In de zorg betekent dat: oplossingen die veiligheid verhogen, maar tegelijk werkdruk verlagen en de woonomgeving respecteren.
Bij onze zorgklant heeft de implementatie van dwaaldetectie concreet geholpen om:
- cliënten die niet naar buiten mogen, veilig binnen te houden
- medewerkers tijdig te alarmeren bij risicomomenten bij de deur
- rust te brengen in het dagelijkse proces rondom deuren en uitgangen
Wanneer is dwaaldetectie een goede keuze?
Dwaaldetectie is met name relevant wanneer:
- er cliënten zijn met verhoogd risico op onbegrepen wegloopgedrag
- de locatie meerdere uitgangen of doorstroomroutes kent
- een open karakter gewenst is, maar met veilige grenzen
- je incidenten wilt voorkomen zonder extra personeel op toezicht
